Untold Stories: Teaching History with AI and Multiple Perspectives

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τους νέους να κατανοήσουν το παρελθόν, ενώ ταυτόχρονα τους προετοιμάζουμε για ένα μέλλον που θα διαμορφωθεί από την Τεχνητή Νοημοσύνη; Αυτή είναι το ερώτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο του Untold Stories, ενός νέου έργου Erasmus+ που φέρνει σε επαφή εκπαιδευτικούς, ανθρώπους της τεχνολογίας και μαθητές από όλη την Ευρώπη.

Γιατί αυτό το έργο;

Σε όλη την Ευρώπη, οι καθηγητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αντιμετωπίζουν δύο γρήγορα εξελισσόμενες προκλήσεις.

Αφενός, οι εκπαιδευτικοί που διδάσκουν Ιστορία επιθυμούν να εμπλέξουν τους μαθητές στην ερμηνεία των γεγονότων μέσα από διαφορετικές οπτικές, δείχνοντας πώς διαφορετικές ομάδες, κοινότητες ή έθνη βίωσαν τα ίδια γεγονότα με διαφορετικούς τρόπους. Ωστόσο, η δημιουργία τέτοιων μαθημάτων είναι χρονοβόρα και συχνά υπάρχει έλλειψη πόρων ή κατάρτισης.

Αφετέρου, η δημιουργική Τεχνητή Νοημοσύνη (generative AI) έχει κατακλύσει την καθημερινότητα. Οι μαθητές ήδη χρησιμοποιούν εργαλεία όπως το ChatGPT και άλλα εργαλεία δημιουργίας εικόνων με TN, όμως συχνά χωρίς να κατανοούν τους κινδύνους προκατάληψης, παραπληροφόρησης ή ανήθικης χρήσης. Οι εκπαιδευτικοί αισθάνονται την πίεση να ανταποκριθούν, αλλά πολλοί δεν έχουν σαφή καθοδήγηση, χρόνο ή υποστήριξη για να χρησιμοποιήσουν εποικοδομητικά την ΤΝ στην τάξη.

Το έργο Untold Stories απαντά και στις δύο αυτές προκλήσεις με μία δυνατή ιδέα: τι θα γινόταν αν μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε την ΤΝ για να διδάξουμε την Ιστορία με πιο συμπεριληπτικό, κριτικό και δημιουργικό τρόπο;

Τι επιδιώκουμε να κάνουμε

Το έργο υποστηρίζει εκπαιδευτικούς και μαθητές ώστε να μπορούν να αξιοποιούν τη δημιουργική ΤΝ για να αφηγηθούν ιστορικά γεγονότα μέσα από πολλαπλές οπτικές. Δεν πρόκειται για απλά καινοτόμα ψηφιακά εργαλεία, αλλά για μαθησιακά εργαλεία που προάγουν την ενσυναίσθηση, την κριτική σκέψη και την υπεύθυνη ψηφιακή πολιτειότητα.

Το έργο έχει τρεις βασικούς στόχους:

• Να εξοπλίσει τους μαθητές με δεξιότητες κριτικής σκέψης για το παρελθόν, ώστε να δημιουργούν δικές τους αφηγήσεις και να αμφισβητούν τις προκαταλήψεις στο περιεχόμενο που παράγεται από την ΤΝ.
• Να ενδυναμώσει τους εκπαιδευτικούς ώστε να ενσωματώσουν υπεύθυνα την ΤΝ στη διδασκαλία των ανθρωπιστικών επιστημών, μέσω πρακτικής κατάρτισης και ανταλλαγής απόψεων μεταξύ συναδέλφων.
• Να συλλέξει και να μοιραστεί καλές πρακτικές για ηθική, συμπεριληπτική και ελκυστική χρήση της AI στην εκπαίδευση σε όλη την Ευρώπη.

Στον πυρήνα του, το έργο προωθεί μια συστημική αλλαγή: όχι απλώς την προσθήκη της ΤΝ στην εκπαίδευση, αλλά τον μετασχηματισμό του τρόπου με τον οποίο διδάσκουμε, μαθαίνουμε και σκεφτόμαστε σε έναν κόσμο υποβοηθούμενο από την ΤΝ.

Γιατί τώρα;

Πολλοί παράγοντες καθιστούν αυτή τη στιγμή κατάλληλη για δράση:

• Η τεχνολογία είναι έτοιμη: τα εργαλεία ΤΝ έχουν γίνει προσβάσιμα σε όλους, συμπεριλαμβανομένων των σχολείων, με φιλικές προς το χρήστη εφαρμογές και χωρίς ανάγκη γνώσεων προγραμματισμού.
• Η εκπαιδευτική πολιτική προσαρμόζεται: Το Σχέδιο Δράσης της ΕΕ για την Ψηφιακή Εκπαίδευση και ο Νόμος για την ΤΝ ωθούν τα σχολεία να ενσωματώσουν την ΤΝ, διασφαλίζοντας παράλληλα τη δεοντολογία, τη συμπερίληψη και την υπευθυνότητα.
• Η κοινωνία το απαιτεί: Από την παραπληροφόρηση μέχρι την ψηφιακή κόπωση, υπάρχει αυξανόμενη επιτακτική ανάγκη να διδάξουμε τους μαθητές πώς να περιηγούνται κριτικά στα ψηφιακά μέσα και τις τεχνολογίες του σήμερα και του αύριο.

Συνδυάζοντας την αφήγηση ιστοριών, την ηθική και την ΤΝ, το Untold Stories καλύπτει και τις τρεις αυτές ανάγκες, ακριβώς εκεί που συναντώνται: στην τάξη.

Τι προσφέρει το έργο

Σε διάστημα δύο χρόνων (2025–2027), το έργο θα αναπτύξει και θα δοκιμάσει:

• Ένα πρόγραμμα σπουδών που βοηθά τους νέους να εξερευνήσουν την πολυπρισματικότητα και να δημιουργήσουν με υπευθυνότητα ιστορίες υποστηριζόμενες από την ΤΝ.
• Ένα διαδικτυακό εκπαιδευτικό bootcamp δύο κύκλων για εκπαιδευτικούς, το οποίο θα υποστηρίξει περισσότερους από 16 εκπαιδευτικούς με πρακτικές ασκήσεις και ανατροφοδότηση από συναδέλφους.
• Ένα δίκτυο πρεσβευτών εκπαιδευτικών, που θα φέρει σε επαφή πρωτοπόρους εκπαιδευτικούς για να ανταλλάξουν ιδέες και να παρουσιάσουν το έργο τους κατά τη διάρκεια ενός διεθνούς “Untold Stories Festival”.
• Μια σειρά ανοικτών εκπαιδευτικών πόρων, διαθέσιμων δωρεάν στα Αγγλικά, Ολλανδικά και Ελληνικά, σχεδιασμένων για εύκολη προσαρμογή από εκπαιδευτικούς σε όλη την Ευρώπη.

Όλες οι δραστηριότητες βασίζονται σε ψηφιακά εργαλεία απλά και ευέλικτα, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πραγματικές τάξεις με κοινές συσκευές, χωρίς να απαιτείται ειδικός εξοπλισμός.

Ποιοι συμμετέχουν;

Το Untold Stories αποτελεί προϊόν συνεργασίας μεταξύ τεσσάρων εκπαιδευτικών φορέων από Ολλανδία, Βέλγιο και Ελλάδα:

• Merletcollege (NL): Ένα καινοτόμο σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που συνδυάζει την εκπαίδευση παγκόσμιου πολίτη με καινοτομίες STEM. Πρωτοπορεί στον τομέα της κατάρτισης εκπαιδευτικών και των διεθνών εκπαιδευτικών ανταλλαγών.

• Change of Course (BE): Ένας οργανισμός εκπαιδευτικού σχεδιασμού με εμπειρία στην ΤΝ και την ψηφιακή αφήγηση. Πρωτοπορεί στην ανάπτυξη του προγραμμάτων σπουδών.
• Γυμνάσιο Λευκώνα (GR): Ένα ποικιλόμορφο επαρχιακό σχολείο, με έντονη δράση σε συνεργατικά προγράμματα, το οποίο θα συνεισφέρει με οπτικές ζωτικής σημασίας καθώς θα δοκιμάσει πιλοτικά το εκπαιδευτικό υλικό σε ένα μοναδικό κοινωνικο-πολιτισμικό πλαίσιο.
• Sint-Lievenscollege (BE): Ένα μεγάλο αστικό σχολείο που πρωτοπορεί σε διαθεματικές εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες ΤΝ. Θα δοκιμάσει πιλοτικά και θα βελτιώσει τους πόρους του έργου σε διάφορα μαθήματα.

Γίνε μέλος της ομάδας

Αναζητούμε εκπαιδευτικούς, παιδαγωγούς, διευθυντές σχολείων και πρωτοπόρους στον τομέα της εκπαίδευσης από όλη την Ευρώπη για να συμμετάσχουν, δοκιμάζοντας πιλοτικά το υλικό μας, συμμετέχοντας στο δίκτυο εκπαιδευτικών ή παρουσιάζοντας τα δικά τους δημιουργήματα ΤΝ στη διδασκαλία της Ιστορίας.

Για περισσότερες πληροφορίες ή για να συμμετάσχετε, παρακαλώ επικοινωνήστε με:

• j.linden@merletcollege.nl (Merletcollege)
• joos@changeofcourse.be (Change of Course)

Μαζί, ας διασφαλίσουμε ότι οι μελλοντικές γενιές θα μάθουν όχι μόνο να χρησιμοποιούν την ΤΝ, αλλά να θέτουν καλύτερες ερωτήσεις, να κατανοούν πολλαπλές αλήθειες και να αφηγούνται ιστορίες που έχουν σημασία.